Spanningshoofdpijn

Omgaan met spanningshoofdpijn

Werken aan een betere houding

In de acupunctuurpraktijk komen we verschillende soorten hoofdpijn tegen die voortkomen uit verhoogde spierspanning. Deze zogeheten spanningshoofdpijnen ontstaan over het algemeen door stress, psychische spanning of een verkeerde houding, waardoor de spierspanning in de schouder en nekspieren toeneemt.

Onderzoek

Onlangs verscheen in het vooraanstaande medisch tijdschrift The British Medical Journal (27 maart 2004. Voor samenvatting, klik hier: www.bmj.com) een onderzoek waaruit blijkt dat hoofdpijn en migraine zeer effectief behandeld kunnen worden met acupunctuur. Uit dit onderzoek bij een grote groep hoofdpijnpatiënten is zelfs gebleken dat acupunctuur effectiever is dan de medicijnen die de huisarts in dergelijke gevallen voorschrijft.

Oorzaken

De monnikskap-spier is de grootste nek- en schouderspier, die loopt van de schouders naar het achterhoofd. Er lopen allerlei bindweefselstructuren over de schedel die aan deze spier verbonden zijn. Bij een te hoge spierspanning trekt de monnikskap-spier aan de achterkant van de schedel. Dit veroorzaakt in veel gevallen spanningshoofdpijn. In andere situaties is een aandoening van de nekwervels de oorzaak van spanningshoofdpijn. Bij sommige patiënten ontstaat namelijk de neiging de nekspieren aan te spannen, om zodoende de pijnlijke wervels zo min mogelijk te hoeven bewegen. Dit noemen we de ‘défense musculair’.

Symptomen

De symptomen van spanningshoofdpijn zijn zeer divers. De meeste patiënten ervaren ze als een doffe pijn: alsof er een strakke band rond het hoofd zit. De nek is vaak stijf en gespannen. Soms treedt een intense pijn op die gepaard gaat met misselijkheid. De pijn trekt hierbij vanuit het achterhoofd door naar het voorhoofd. Deze klachten manifesteren zich niet in aanvallen, maar zijn doorgaans langdurig aanwezig.

Van alle leeftijden

Spanningshoofdpijn komt heel vaak voor, zowel bij mannen als bij vrouwen. Het kan op iedere leeftijd ontstaan, maar de meeste klachten spelen pas op bij middelbare leeftijd. Soms komt de hoofdpijn terug na een klachtenvrije periode van enkele jaren. Bij anderen is de aandoening chronisch van aard; de nekspieren vertonen dan permanent een hogere spanning. Doorgaans betreft het hier patiënten die sterker reageren op allerlei prikkels uit hun omgeving, waardoor ze hun spieren (onbewust) blijven aanspannen.

Diagnoses

De Traditionele Chinese Geneeskunst behandelt diverse categorieën hoofdpijn en stelt dan ook uiteenlopende diagnoses. De twee meest voorkomende diagnoses bij spanningshoofdpijn zijn ‘Stase en verstrengeling Qi-lever’ en ‘Leegte Qi’.

 Stase en verstrengeling Qi-lever

Tijdens zijn eerste afspraak met de acupuncturist vertelt Rick (36) dat hij naast hoofdpijn ook regelmatig pijn in zijn buik heeft. Bijkomende klachten zijn een brok in de keel (globusgevoel), koude handen en voeten én hoge bloeddruk. Lichamelijk onderzoek toont een dun en wit beslag op Ricks tong aan. Alle symptomen wijzen op het Stase-syndroom en verstrengeling van de Qi-lever.

Behandeling

De behandeling van Stase en verstrengeling van Qi-lever bestaat uit het opheffen van de verstrengeling en het reguleren van de Qi. De acupunctuurpunten die de acupuncturist hiervoor gebruikt, zijn de punten die op de rug liggen om de lever en galblaas te harmoniseren (blaas 18 en 19) én de punten op de schouder om de spieren te ontspannen (galblaas 21). Om de behandeling te ondersteunen, kiest de acupuncturist overigens vaak nog voor aanvullende punten. Teneinde de spanning snel te verminderen, kan ‘cupping’ ondersteunend werken.  Bij Rick verdwenen de klachten al na acht behandelingen en enkele praktijkgerichte adviezen om zijn lichaamshouding op de werkplek te verbeteren.

Leegte Qi

Bij het Leegte Qi-syndroom staan vermoeidheidsverschijnselen sterk op de voorgrond. Het gebrek aan energie is afhankelijk van het orgaansysteem waarin dit voorkomt. Leegte Qi vertaalt zich in verschillende symptomen, zoals lage rug-pijn, pijn in de knieën of een bleek aangezicht. Ook weinig weerstand en spontaan zweten komen voor. De behandeling van Leegte Qi bestaat uit het beïnvloeden van punten die de Qi herstellen. Deze punten liggen onder meer op de schenen. Maag 36 (Zie Foto) is een veelvuldig gebruikt punt, evenals blaas 23 op de rug. Om de behandeling een extra voedend karakter te geven, verwarmt de acupuncturist deze punten vaak nog eens met moxa.

Tips

Spanningshoofdpijn heeft vaak een externe oorzaak, zoals werkhouding en stress. Natuurlijk is rustiger aan doen op het werk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Toch hoeft het niet zo moeilijk te zijn. In de meeste gevallen is het verstandiger om te kijken of u uw houding aan kunt passen en of u werkzaamheden beter kunt plannen. Uit de boeken over stresshantering staat de volgende tip dan ook met stip op één. Leer de verschillende situaties in uw werk en de bijkomende gevolgen voor uw gezondheid herkennen. Dit maakt het een stuk eenvoudiger om de stap te zetten naar een prettiger leven, zónder spanningshoofdpijn.