De pols

De praktijk: Polshoogte?

Omdat de acupuncturist voorafgaand aan een behandeling zo veel mogelijk informatie over de toestand van de patiënt probeert te verzamelen, volgt na het vraaggesprek, het lichamelijk onderzoek en het bekijken van de tong, nóg een procedure: het voelen van de pols. Een belangrijk onderdeel van de totale diagnose. De acupuncturist begint zijn behandeling dan ook niet, voordat hij uitgebreid po(o)lshoogte heeft genomen.

Complex
De pols geeft een schat aan informatie. Zo zijn via de polsslagader de hart- en polsslag goed meetbaar. De polsslag is op meer dan 28 verschillende ‘basiskwaliteiten’ te diagnosticeren. Deze kwaliteiten zijn op drie niveaus, drie posities én aan beide polsen te voelen. Door de complexiteit van deze meetwijze is een goede beoordeling van alle kwaliteiten in de verschillende posities, niet voor iedereen weggelegd. Allereerst vergt de polsdiagnose een grote concentratie en ten tweede is zeer veel ervaring vereist.

Gevoelige snaar
Toch is het mogelijk om op eenvoudige wijze essentiële informatie uit de polsslag te halen. Bepaalde aandoeningen die vaak in de praktijk voorkomen, zijn sneller te herkennen. Het is bijvoorbeeld vrij eenvoudig te voelen of een pols oppervlakkig klopt of in de diepte. In geval van een actieve reumatoïde artritis – die ontstekingsverschijnselen en temperatuurverhoging als gevolg heeft – is een sterke, oppervlakkige polsslag waar te nemen. Reuma dat in een minder actief stadium verkeert en vermoeidheid veroorzaakt, geeft daarentegen juist een diepe polsslag. De pijn bij reuma is goed via de pols te lokaliseren. De pols voelt dan gespannen en strak aan; vergelijkbaar met de snaar van een gitaar.

Noodzaak
De polsdiagnostiek is eeuwen geleden uit noodzaak ontwikkeld. Destijds was het artsen niet toegestaan om vrouwen lichamelijk te onderzoeken. Het onderzoek beperkte zich daarom vaak tot de pols. Door de eeuwen heen is de polsdiagnose verfijnd tot wat het nu is: een uiterst waardevolle aanvulling op het lichamelijk (voor)onderzoek.

Vingers aan de pols!
Bij de polsdiagnostiek heeft ieder orgaan een eigen plek op de pols. De acupuncturist neemt in de meeste gevallen beide polsen op. Zij voelt met drie vingers op drie verschillende posities, hier weergegeven in een tabel:

  linkerpols rechterpols
eerste positie hart/dunne darm longen/dikke darm
tweede positie lever/galblaas milt/maag
derde positie nier yin/blaas nier yang/blaas


De wijsvinger neemt de eerste positie in vlak onder de polsplooi, de middel- en ringvinger nemen vervolgens hun posities in richting de elleboog. Bij polsmeting plaatst de acupuncturist de middelvinger net achter een uitsteeksel van het spaakbeen. Daarna nemen de wijs- en ringvinger automatisch hun posities in. De acupuncturist bestudeert gedurende de behandeling regelmatig de pols van zijn cliënt. Verandert de energetische toestand van de patiënt? Dan neemt hij tijdig het nieuwe ‘polsbeeld’ waar. Hierdoor heeft de acupuncturist – op ieder moment van de therapie – een betrouwbaar beeld van het effect van zijn behandeling.